ผลตรวจ ATK บ่งชี้อะไรบ้าง

ผลตรวจ ATK บ่งชี้อะไรบ้าง

ATK ย่อมาจาก Antigen Test Kit (Antigen นะ ไม่ใช่ Antibody) เป็นการคัดกรองเบื้องต้นในผู้ที่อาจจะได้รับเชื้อโควิด-19 ผลการตรวจจะแสดงออกมาเป็นบวก หรือเป็นลบ โดยพิจารณาจากแถบเครื่องหมายที่แผ่นตรวจ คือในชุดตรวจจะมีแผ่นตรวจ ไม้ที่ใช้ swab และหลอดที่ใส่น้ำยาพร้อมกับจุกปิดเพื่อให้สามารถหยดน้ำยาที่ผสมตัวอย่างได้ (เราจะเรียกสิ่งที่ swab ได้ว่า “ตัวอย่าง”) ที่แผ่นตรวจจะมีตัว C และตัว T โดยตำแหน่งตัว C คือ Control ดังนั้นเมื่อหยดน้ำยาที่มีตัวอย่างลงไป จะอย่างไรก็ตามจะต้องมีแถบเครื่องหมายขึ้นตรงตำแหน่งนี้ไม่ว่าผลการตรวจจะแสดงว่าเป็นบวก หรือเป็นลบ แต่ถ้าหยดน้ำยาที่มีตัวอย่างลงไปแล้วแถบเครื่องหมายไม่ขึ้นตรงตำแหน่ง แสดงว่าชุดตรวจนี้ใช้การไม่ได้ ส่วนตรงตำแหน่งตัว T (ตัว T คือ Test) เมื่อหยดน้ำยาที่มีตัวอย่างลงไปแล้วแถบเครื่องหมายขึ้นตรงตำแหน่งนี้ แสดงว่า ผลเป็นบวก ถ้าหยดน้ำยาที่มีตัวอย่างลงไปแล้วแถบเครื่องหมายไม่ขึ้นตรงตำแหน่งนี้ แสดงว่า ผลเป็นลบ

หลักการทำงานของการตรวจ ATK คือ Antigen จับกับ Antibody คือตรงตำแหน่งตัว T จะมีแถบ Antibody ที่จะสามารถจับกับ Antigen (ตัวเชื้อโควิด) ได้ เมื่อน้ำยาที่มีตัวอย่างเคลื่อนที่ผ่านบริเวณนี้ แล้วในตัวอย่างดันมีตัวเชื้ออยู่ ก็จะปรากฏแถบเครื่องหมายขึ้นมา

จากหลักการตรวจจะสังเกตได้ว่า ถ้าในน้ำยาที่มีตัวอย่างมีการปนเปื้อนแล้ว Antibody ดันจับได้ มันก็จะปรากฏแถบเครื่องหมายขึ้นมา ผลการตรวจก็จะเป็นบวก ทั้ง ๆ ที่ในตัวอย่างไม่มีเชื้อเลยก็ตาม ลักษณะเช่นนี้เข้าได้กับคำว่า ผลบวกปลอม (False Positive)

จากที่บอกว่า ATK เป็นเพียงการคัดกรองเบื้องต้นในผู้ที่อาจจะได้รับเชื้อโควิด-19 โดยทางองค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ RT-PCR เป็นวิธีมาตรฐาน ซึ่ง RT-PCR จะมีความไวและความจำเพาะเจาะจงสูงกว่า ATK (การตรวจด้วยวิธี RT-PCR เป็นการหาสารพันธุกรรม RNA ของไวรัส) ผลจาก ATK จะเป็นสิ่งที่นำไปสู่การตรวจด้วยวิธี RT-PCR อีกที โดยถ้าผลการตรวจจาก ATK เป็นบวก แต่พอไปตรวจ RT-PCR เพื่อยืนยันผลกลับกลายเป็นลบ (ผู้ป่วยไม่ได้ติดเชื้อ) เค้าจะเรียกผลตรวจจาก ATK ว่า ผลบวกปลอม (False Positive) ซึ่งอาจเกิดจากการปนเปื้อนในส่วนของบริเวณที่ทำการตรวจ การติดเชื้อจุลชีพอื่น ๆ อ่านผลเกินเวลาที่กำหนด ชุดตรวจไม่ได้มาตรฐาน ฯลฯ ในทางกลับกันหากตรวจด้วย ATK แล้วผลเป็นลบ แต่พอตรวจ RT-PCR ผลเป็นบวกซะงั้น เค้าจะเรียกผลตรวจจาก ATK ว่า ผลลบปลอม (False Negative) ซึ่งสาเหตุอาจจะเป็นเพราะว่าเพิ่งติดเชื้อในระยะแรก ปริมาณเชื้อยังต่ำอยู่ เก็บตัวอย่างไม่ถูกต้อง ตื้นเกินไป ปริมาณตัวอย่างที่หยดไม่เป็นไปตามที่กำหนด ฯลฯ ดังนั้นการปฏิบัติตามคำแนะนำในกล่องอย่าเคร่งครัดจึงช่วยลดปัญหาเรื่อง False Positive และ False Negative ได้ (จะเห็นว่า เราจะยึดผลการตรวจ RT-PCR เป็นหลัก)

วิธีการตรวจ ATK เริ่มต้นให้ทำการเตรียมความพร้อมในการตรวจก่อน โดยทำความสะอาดมือ ทำความสะอาดบริเวณที่ใช้ตรวจ อ่านและทำความเข้าใจกับคู่มือในกล่อง ดูด้วยว่าชุดตรวจหมดอายุหรือไม่ และควรใช้ชุดตรวจที่ผ่านการรับรอง หลังจากนั้นให้ปฏิบัติตามคู่มือ ในการเก็บตัวอย่าง หรือ swab ควร swab โพรงจมูกทั้ง 2 ข้าง หมุนข้างละ 5 รอบ จุ้มไม้ที่ swab อย่างไร นานเท่าไรเพื่อให้ได้น้ำยาที่พร้อมในการตรวจ หยดยาในปริมาณที่กำหนด รอตามเวลาที่กำหนดเพื่ออ่านผล รวมถึงการปฏิบัติตามคู่มือเพื่อทิ้งชุดตรวจ (จะได้ป้องกันปัญหาเรื่อง False Positive และ False Negative ดังที่กล่าว) หลังจาก

สำหรับผู้ที่ตรวจ ATK แล้วได้ผลเป็นลบ ให้ทำการแยกตัวไว้ก่อน อย่างเพิ่งชะล้าใจ รออีก 3-5 วันให้ตรวจอีกรอบ ส่วนผู้ที่ตรวจ ATK แล้วได้ผลเป็นบวก ให้แยกกักตัวเช่นกัน สังเกตอาการและระหว่างนั้นให้พยายามติดต่อเจ้าหน้าที่

ขอบคุณข้อมูลจาก
https://ccpe.pharmacycouncil.org/showfile.php?file=1107

Please follow and like us:

ช่องทางติดต่อเรา