พ่นยา สูดยาอย่างไรให้ได้ประโยชน์

พ่นยา/สูดยาอย่างไรให้ได้ประโยชน์

การที่จะนำยาเข้าสู่ปอดได้ มันจะมีอยู่ 2 วิธี คือ การพ่นยา กับ การสูดยา การพ่นยาจะใช้กับยาในรูปแบบ Metered dose inhaler (MDI) ยาจะอยู่ในรูปของยาแขวนตะกอน คือ ตัวยาจะแขวนตะกอนกับแก๊สซึ่งเป็นสารช่วยขับดัน ดังนั้น Metered dose inhaler (MDI) แรงที่ใช้จึงน้อยกว่า ส่วนการสูดยา จะใช้กับยาในรูปแบบ Dry Powder Inhaler (DPI) คือ ตัวยาจะเป็นผงแห้ง ดังนั้น Dry Powder Inhaler (DPI) แรงที่ใช้จึงมากกว่า

การที่เราพ่นยาหรือสูดยาอย่างถูกวิธี ประสิทธิภาพในการรักษาจะดีขึ้น ทั้งนี้มันเป็นเพราะว่ายาจะถูกนำเข้าสู่ปอดมากกว่านั้นเอง สำหรับขั้นตอนในการพ่นยากำหนดขนาด หรือ Metered dose inhaler (MDI) มีดังนี้

1.ถือเครื่องพ่นยาในแนวตั้งตรง แล้วเปิดฝาครอบบริเวณปากเครื่องพ่นยาออกก่อน ซึ่งบางคนอาจจะลืมเอาออกและเกิดเป็นการขัดขวางการนำยาเข้าสู่ปอด หรือ หลุดขวางหลอดลมก็มี

2.หลังจากนั้นให้เราเขย่าเครื่องพ่นยาก่อนพ่นยาเสียก่อน เนื่องจากว่า ตัวยาซึ่งอยู่ในรูปยาแขวนตะกอน การเขย่าก่อนจะทำให้ตัวยากระจายตัวได้ทั่ว กรณีที่เป็นการพ่นยาในครั้งแรก หรือไม่ได้ใช้ยามานาน ให้เราลองทดสอบด้วยการพ่นทิ้งดูก่อนใช้จริง

3.ให้เราหายใจออกทางปากก่อน เพราะการทำเช่นนี้เวลาพ่นยาจะหายใจเข้านำตัวยาได้ลึกขึ้น

4.ทีนี้ก็ให้เราอมรอบปากเครื่องพ่นยาให้สนิท หายใจเข้าลึก ๆ พร้อมกับกดพ่นยาแต่บางคนอาจได้คำแนะนำว่าให้อ้าปากออกห่างจากเครื่องพ่นยาซัก 3-4 เซนติเมตร แล้วพ่นยา ซึ่งวิธีการนี้ก็มีข้อดีนะ คือ ยาจะตกค้างในช่องปากน้อยกว่าและจะทำให้ได้ละอองยาขนาดเล็กกว่าด้วย ยาจะเข้าไปในปอดได้ดีกว่า

5.เอาเครื่องพ่นยาออกจากปาก แล้วหุบปากให้สนิทพร้อมกับกลั้นหายใจประมาณ 10 วินาทีหรือให้นานที่สุดเท่าที่เราจะทำได้

6.หลังจากนั้นให้เราค่อย ๆ ผ่อนลมหายใจและหายใจได้ตามปกติ

7.หลังจากใช้งานเสร็จ เราทำความสะอาดปากเครื่องพ่นยาด้วยน้ำสะอาด เช็ดด้วยกระดาษซับให้แห้ง ปิดฝาครอบให้เรียบร้อย

ส่วนขั้นตอนในการสูดยา Dry Powder Inhaler (DPI) ก็จะมีลักษณะการใช้ยาที่คล้ายคลึงกัน แต่ความแตกต่างมันอยู่ที่ว่า ยาสูด Dry Powder Inhaler (DPI) ตัวยาจะอยู่ในรูปแบบผงแห้งล้วน ๆ ไม่ผสมกับแก๊ส ในการหายใจออก ให้เราระวังอย่าให้ลมหายใจเราโดนตัวเครื่อง เพราะลมหายใจเรามีความชื้น อาจจะทำให้ตัวยาเกิดการจับตัวกัน ทำให้ยาเข้าสู่ปอดได้น้อยลง อีกประเด็นหนึ่งคือ การเตรียมเครื่องก่อนสูดยา เนื่องจากว่ายาในรูปแบบนี้จะมีหลายยี่ห้อ ซึ่งการเตรียมเครื่องก่อนสูดยาก็จะมีความแตกต่างกัน ให้เราเตรียมเครื่องให้ถูกต้อง และสุดท้ายเป็นรูปแบบของระบบการหายใจ ถ้าเป็น Metered dose inhaler (MDI) ระบบการหายใจจะเป็น ช้า-ลึก-ยาว แต่ถ้าเป็น Dry Powder Inhaler (DPI) ระบบการหายใจจะเป็นแบบ เร็ว-แรง-ลึก

ขอบคุณข้อมูลจาก
https://thaichestjournal.org/2019/08/27/inhaler/
http://rc.rcjournal.com/content/respcare/51/2/158.full.pdf
https://www.researchgate.net/publication/221783240_Inhaler_technique_and_training_in_people_with_chronic_obstructive_pulmonary_disease_and_asthma
https://www.pharmacycouncil.org/index.php?option=content_detail&menuid=0&itemid=1433&catid=1

Please follow and like us:

ช่องทางติดต่อเรา