รู้หรือไม่ ผลช้างเคียงจากยา ไม่ใช่ อาการแพ้ยา

รู้หรือไม่ ผลช้างเคียงจากยา ไม่ใช่ อาการแพ้ยา

คำว่า “ผลข้างเคียงจากยา” กับ “การแพ้ยา” ยังมีการใช้งานที่สับสนกันอยู่ ขอยกตัวอย่างชัด ๆ เคสหนึ่ง คนไข้มาด้วยอาการหวัด คัดจมูก ซึ่งปกติแล้วก่อนที่จะมีการจ่ายยาต้องมีการสอบถามเสมอว่าคนไข้แพ้ยาหรือแพ้อาหารอะไรหรือไม่ ซึ่งคนไข้รายนี้ก็ได้ตอบกลับมาว่าแพ้ยาแก้แพ้ตัวหนึ่ง เพราะกินแล้วง่วง…….!!

มีหลายคนอาจจะเข้าใจว่าอาการไม่พึงประสงค์อะไรก็ตามที่เกิดขึ้นมาหลังจากที่รับประทานยาจะเป็นการแพ้ยาไปซะหมด เช่น คนไข้ไปรับประทานยาเม็ดแคลเซียมแล้วท้องผูก….คนไข้ก็จะบอกว่าแพ้ยาแคลเซียม ถ้าคนไข้ไปรับประทานยาฆ่าเชื้อชนิดหนึ่งแล้วมีอาการอาเจียน…คนไข้ก็จะบอกว่าแพ้ยาฆ่าเชื้อชนิดนั้น ฯลฯ ซึ่งความจริงแล้วอาการเหล่านั้นเราเรียกว่า “ผลข้างเคียงจากยา” เพื่อให้การใช้งานของคำว่า “ผลข้างเคียงจากยา” กับ “การแพ้ยา” เป็นไปอย่างถูกต้อง เราจึงควรรู้ว่าอาการไม่พึงประสงค์แบบไหนที่เกิดขึ้นมาหลังจากที่รับประทานยาแล้วเรียกว่า “ผลข้างเคียงจากยา” หรือ “การแพ้ยา” หรือพูดง่าย ๆ ว่า เราต้องรู้ความหมายและเข้าใจคำว่า “ผลข้างเคียงจากยา” กับ “แพ้ยา” นั้นเอง

เมื่อเรากินยาชนิดหนึ่งเข้าไปแล้วเกิดการกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันของร่างกายมีกระบวนการต่อต้านยา เกิดเป็นอาการต่าง ๆ เราจะเรียกอาการเหล่านี้ว่า “แพ้ยา” ส่วนใหญ่เรามักจะพบอาการทางผิวหนัง เช่น ผื่นลมพิษ ผื่นคันตามตัว อาจมีอาการบวมที่ปาก ที่ตา ที่หน้า ที่ลิ้น แต่ที่ต้องให้ความสำคัญก็คือ อาจทำให้เกิดอาการบวมที่หลอดลมได้ ซึ่งเมื่อมีการบวมที่หลอดลม การหายใจก็จะลำบาก แล้วยิ่งถ้าหลอดลมเกิดบวมมาก ๆ ก็อาจทำให้หายใจไม่ออกได้ นอกจากนี้การแพ้ยาก็อาจทำให้เกิดอาการ แน่นหน้าอก ความดันตก เป็นไข้ ตับอักเสบ ผิวหนังลอก ฯลฯ ได้ด้วย แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นการแพ้ยาก็ไม่ได้เกิดกับคนทุกคน อีกอย่างถึงแม้จะมีการแพ้ยาชนิดเดียวกัน ยี่ห้อเดียวกัน แต่เกิดในต่างคน อาการแพ้ยาที่เกิดก็อาจมีความรุนแรงไม่เท่ากันได้ด้วย

ส่วน “ผลข้างเคียงจากยา” จะหมายถึงอาการที่เราไม่ต้องการจากการรับประทานยา คือ เรารู้อยู่แล้วว่า ถ้าเราใช้ยานี้จะเกิดอาการแบบนั้นแบบนี้ได้ เช่น อาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดท้อง ฯลฯ ซึ่งมันจะแตกต่างจากการแพ้ยาที่เราจะไม่สามารถรู้ได้เลยว่าถ้าเรารับประทานยานี้เข้าไป เราจะแพ้ยาหรือไม่ ? จึงมีคำกล่าวที่ว่า “การแพ้ยาไม่สามารถทำนายได้แต่ผลข้างเคียงจากยาสามารถทำนายได้”

ประโยชน์ของการรู้ความหมายของคำว่า “ผลข้างเคียงจากยา” กับ “การแพ้ยา” คือการที่เราจะได้ตอบคำถามอย่างถูกต้องและไม่ทำให้เสียโอกาสในการรับยา ยกตัวย่างเช่น เราเคยรับประทานยาฆ่าเชื้อชนิดหนึ่งแล้วมีอาการท้องเสีย หากในอนาคตเกิดเราต้องมีการรับประทานยาฆ่าเชื้อ แล้วมีการถามว่า แพ้ยาหรือแพ้อาหารอะไรหรือไม่ แล้วเราดันไปตอบว่า แพ้ยาฆ่าเชื้อชนิดนั้น ทั้ง ๆ ที่ความจริงแล้ว อาการท้องเสียนั้นเป็นเพียงผลข้างเคียงจากยา แต่การที่เราไปตอบว่าเป็นการแพ้ยา แพทย์จะเลือกใช้ยาตัวอื่น ทั้ง ๆ ที่ยาที่เราบอกผิดอาจจะเป็นตัวยาที่มีประสิทธิภาพในการรักษาดีที่สุดก็ได้ เราก็จะเสียโอกาสในการรักษาไป


ข้อมูลจาก
http://pca.fda.moph.go.th/public_media_detail.php?id=6&cat=56&content_id=1518
http://pca.fda.moph.go.th/public_media_detail.php?id=6&cat=56&content_id=1095
https://oryor.com/%E0%B8%AD%E0%B8%A2/detail/media_printing/930

Please follow and like us:

ช่องทางติดต่อเรา