เก็บยาให้ถูกที่มีผลต่อการรักษา

เปิดเหตุผล ทำไมเราจึงต้องเก็บยาให้ถูกวิธี

ในการรักษาโรคหรืออาการต่าง ๆ ให้หาย (ด้วยยา) ยานั้นจะต้องมีประสิทธิภาพในการรักษาอีกทั้งยาที่ใช้จะต้องมีคุณภาพ คือ อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ไม่เสื่อมสภาพไปจากเดิม

สภาพยาที่ไม่สมบูรณ์หรือเสื่อมสภาพไป ยกตัวอย่างเช่นยาเม็ดเคลือบมีการแตกหัก , ยาเม็ดแคปซูลนิ่มเหนียวเยิ้ม , ยาผงจับกลุ่มกันเป็นก้อน , ยาน้ำแขวนตะกอน ตะกอนยาจับตัวกัน เขย่าแล้วไม่กระจายตัว , ยาหยอดตาเปลี่ยนสีไป ฯลฯ

ซึ่งการที่ยาเสื่อมสภาพไป ส่วนหนึ่งก็มาจากการที่เราเก็บยาไม่ถูกที่ ยิ่งถ้ายานั้นไวต่อสิ่งแวดล้อมภายนอกด้วยแล้ว เช่น แสง อุณหภูมิ ความชื้น ก็จะทำให้ยาเสื่อมสภาพก่อนถึงวันหมดอายุที่ระบุไว้

โดยปกติแล้วตามกล่องยาจะมีการระบุสถานที่เก็บยาไว้อยู่แล้ว เช่น เก็บยาไว้ในที่อุณหภูมิห้องหรือที่อุณหภูมิใด ๆ ซึ่งคู่มือทักษะตามเกณฑ์ความรู้ความสามารถทางวิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม (สภาเภสัชกรรม) ได้ระบุไว้ว่าอุณหภูมิช่องแช่แข็ง (freezer) คือ -25° ถึง -10°C, อุณหภูมิตู้เย็น (refrigerator) คือ 2-8°C , อุณหภูมิห้องแบบควบคุม (controlled room temperature, CRT) คือ 25°-30°C เป็นต้น ในกรณีที่เค้า(ข้างกล่องยา) ไม่ได้ระบุอุณหภูมิในการเก็บรักษายา ให้เราเก็บยาโดยป้องกันความชื้นและเก็บยาในที่ที่อุณหภูมิไม่เกิน 25°-30°Cครับ ควรหลีกเลี่ยงการเก็บยาไว้ในบริเวณที่มีแสงแดดส่องถึงเป็นเวลานานหรือมีความร้อนสูง ๆด้วยนะครับ เช่น เก็บยาในรถยนต์ เพราะรถยนต์ก็มีโอกาสที่ต้องไปจอดตากแดดทำให้อุณหภูมิในรถยนต์สูงนั้นเอง การเก็บยาใกล้ๆ เตา ตู้อบ ตู้ไมโครเวฟ ก็จะทำให้ยาร้อนขึ้นได้เช่นกัน สำหรับยาน้ำเชื่อมการเก็บยาในตู้เย็น(โดยทั่วไปชอบเก็บยากันในนี้) อาจทำให้น้ำตาลในสูตรเกิดการตกผลึกได้

นอกจากการที่เราควรเก็บยาโดยคำนึงถึงเรื่องของอุณหภูมิแล้ว เรื่องความชื้นก็สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งยาที่อยู่ในรูปของแข็งเช่น ยาที่เป็นผงจะจับกันเป็นก้อนถ้าโดนความชื้น , ยาเม็ดเคลือบถ้าเราเก็บยาในที่ที่มีความชื้น ความชื้นก็จะทำให้ชั้นเคลือบเม็ดยาบวมหรือเกาะเป็นก้อนได้ เราจึงไม่ควรเก็บยาในบริเวณที่มีความชื้นสูง และเราควรปิดฝาขวดยาให้สนิททุกครั้งหลังใช้ยาเสร็จ

ส่วนแสงซึ่งจะทำให้ยาเสื่อมสภาพได้เช่นกัน ทางบริษัทหรือที่ร้านขายยาหรือที่โรงพยาบาล ก็จะมีสิ่งที่ช่วยป้องกันแสงมาให้อยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็น ขวดสีชา ซองสีชา โดยยาที่ควรเก็บในที่พ้นแสง เช่น ยา ACYCLOVIR , PARACETAMOL , VITAMIN A , VITAMIN C 100 mg ฯลฯ

การเก็บยาให้ถูกที่เป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม หากไม่เข้าใจอะไรถามเภสัชฯ ได้

อ้างอิง
https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/165/%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%B8/
https://med.mahidol.ac.th/ramapharmacy/th/knowledge/general/11092015-2303-th
คู่มือทักษะตามเกณฑ์ความรู้ความสามารถทางวิชาชีพของผู้ประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม (สภาเภสัชกรรม): หน้า 7-11

Please follow and like us:

ช่องทางติดต่อเรา