โรคหลอดเลือดโป่งพองแตก สาเหตุการเสียชีวิตในคนสูงอายุ

อ่านก่อนสาย! โรคหลอดเลือดโป่งพองแตก สาเหตุการเสียชีวิตในคนสูงอายุ

หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง รู้สึกมีก้อนเต้นตามจังหวะการเต้นของหัวใจ ก้อนไม่เจ็บและอยู่รอบ ๆ สะดือ ก้อนจะค่อย ๆ โตขึ้นอาจกินเวลาเป็นปี ในที่สุดจะมีอาการปวดหลังและปวดท้องรุนแรงทันที ความดันโลหิตตก และเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว

สาเหตุหนึ่งของการเสียชีวิตกะทันหันในคนสูงอายุ คือการแตกของหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง คนไข้ไม่มีอาการมาก่อนเลย แต่อาจรู้สึกมีก้อนเต้นตามจังหวะการเต้นของหัวใจ ก้อนไม่เจ็บและอยู่รอบ ๆ สะดือ ก้อนจะค่อย ๆ โตขึ้นอาจกินเวลาเป็นปี ในที่สุดจะมีอาการปวดหลังและปวดท้องรุนแรงทันที ความดันโลหิตตก และเสียชีวิตอย่างรวดเร็ว

ในคนอ้วนอาจไม่สามารถคลำก้อนได้เพราะหน้าท้องหนา ก้อนจะซ่อนอยู่หลังอวัยวะอื่นในช่องท้องเช่นลำไส้ และจะวางอยู่บนกระดูกสันหลังส่วนเอวตั้งแต่ข้อที่ 2-5 ก้อนนี้อาจกดกระดูกสันหลังทำให้มีอาการปวดหลังเหมือนโรคกระดูกหลังเสื่อมหรือหมอนรองกระดูกหลังส่วนเอวเสื่อม แต่จะไม่มีอาการร้าวมาที่ขาเหมือนอาการหมอนรองกระดูกเสื่อมที่ยื่นมากดถูกเส้นประสาทที่มาเลี้ยงขาและสะโพก

หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองเป็นโรคที่เกิดจากความเสื่อมของผนังหลอดเลือดแดงใหญ่ คนไข้ที่เสี่ยงต่อโรคนี้คือคนไข้อายุมากเช่นมากกว่า 60 ปีขึ้นไป โรคที่เป็นปัจจัยเสริมคือโรคความดันโลหิตสูง ในคนไข้อายุน้อยเช่น 20-30 ปี อาจเป็นโรคที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ที่เรียกว่า Marfan’s syndrome ที่มีลักษณะภายนอกที่เด่นคือเป็นคนสูงมาก นิ้วมือและนิ้วเท้ายาว ข้อนิ้วสามารถเคลื่อนไหวได้มากกว่าคนทั่วไป เนื่องจากมีความเสื่อมของเนื้อเยื่อที่ยึดเลนส์ตา จึงอาจเกิดการหลุดของเลนส์ตาได้ง่าย คนไข้มักสายตาสั้นมาก อาจมีกระดูกสันหลังคดงอ คนไข้กลุ่มนี้มักเสียชีวิตจากปัญหาทางหลอดเลือดแดงใหญ่เช่นโป่งพองแตก หรือเกิดเลือดเซาะเข้าไปในผนังหลอดเลือดแดงใหญ่แล้วแตกและเสียชีวิต

ถ้าไม่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนหลอดเลือดแดงใหญ่อายุมักอยู่ได้ไม่เกิน 40 ปี โรคหลอดเลือดโป่งพองอาจเกิดกับส่วนใดส่วนหนึ่งของหลอดเลือดแดงใหญ่ ทั้งในทรวงอกและในช่องท้อง ตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดคือในช่องท้อง โดยเฉพาะส่วนที่อยู่ต่ำกว่าหลอดเลือดแดงของไต โดยพบบ่อยกว่าการโป่งพองในทรวงอกถึง 7 เท่า

การตรวจค้นหาโรคนี้ก่อนมีอาการทำได้ เช่น การถ่ายภาพเอกซเรย์ทรวงอกจะเห็นเงาของหลอดเลือดแดงใหญ่กว่าผิดปกติ ในช่องท้องจะตรวจพบโดยการตรวจด้วยเครื่องสะท้องคลื่นเสียงหรืออัลตราซาวด์

ในปัจจุบันเราสามารถรักษาโรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองโดยใช้หลอดเลือดเทียมหุ้มขดลวดได้เกือบทุกส่วนของหลอดเลือดแดงใหญ่ทั้งในอกและช่องท้อง แต่ส่วนแรกที่ติดกับหัวใจการรักษายังต้องผ่าตัดแบบเปิดแต่เพียงอย่างเดียว

การผ่าตัดแบบเปิดอาจยุ่งยากน้อยกว่าการรักษาด้วยหลอดเลือดเทียมหุ้มขดลวด เพราะมีแขนงของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงตับ ลำไส้ ไตออกจากส่วนนี้ แต่ในคนไข้ที่เสี่ยงต่อการผ่าตัดแบบเปิดสูงก็สามารถรักษาด้วยวิธีใหม่ได้

ความแตกต่างที่สำคัญของวิธีการรักษาโดยผ่าตัดแบบเปิดและการใส่หลอดเลือดเทียมหุ้มขดลวดคือ การผ่าตัดแบบเปิดทำได้ทุกตำแหน่ง แต่คนไข้ที่ไม่แข็งแรงโรคร่วมมากอาจมีความเสี่ยงมากหน่อย

นอกจากนี้ การรักษาด้วยเส้นเลือดเทียมหุ้มขดลวดรักษาได้ในบางตำแหน่งของหลอดเลือดใหญ่โป่งพอง ในคนไข้บางคนเท่านั้น เพราะต้องมีหลอดเลือดแดงที่ขาใหญ่พอที่จะให้ขดลวดผ่านได้คือต้องใหญ่กว่า 8 มิลลิเมตร หลอดเลือดแดงต้องไม่มีหินปูนหรือคดเคี้ยวมากจนดันขดลวดขึ้นลำบาก คนไข้ต้องไม่แพ้สารทึบแสง สารทึบแสงอาจทำให้เกิดโรคไตวายเรื้อรังจนต้องฟอกเลือดไปตลอดชีวิตได้

คนไข้ที่รักษาด้วยหลอดเลือดเทียมหุ้มขดลวดได้จะเจ็บแผลน้อยกว่ามากเพราะไม่มีแผลเปิดทรวงอกหรือช่องท้อง มีเพียงแผลเล็ก ๆ ที่ขาหนีบ อยู่โรงพยาบาลไม่กี่วันก็ลุกเดินได้ฟื้นตัวเร็วกว่ามาก แต่อาจเกิดผลแทรกซ้อนระยะยาวเช่นขดลวดเคลื่อนที่ทำให้เลือดยังไหลเข้าไปในหลอดเลือดแดงใหญ่ส่วนที่โป่งพองได้ ตลอดชีวิตคนไข้ คนไข้ต้องตรวจด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่ต้องฉีดสารทึบแสงอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งไปตลอดชีวิต

ซึ่งการได้รับรังสีเอกซเรย์ในระยะยาวอาจมีข้อเสียได้และสารทึบแสงระยะยาวอาจทำให้ไตวายได้ นับเป็นสิ่งที่มองข้ามไปไม่ได้และนำมาพิจารณาเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมสำหรับคนไข้รายนั้น ๆ ต่อไป

Please follow and like us:

ช่องทางติดต่อเรา