black-and-white-creative-desk-pen

อาการสั่น ไม่ใช่พาร์กินสัน เสมอไป

อาการสั่น มักทำให้เกิดความยากลำบากในการใช้ชีวิตประจำวันของผู้สูงอายุ อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคเกี่ยวกับระบบประสาท และสมองส่วนควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย หรือเกิดการเสื่อมสภาพของร่างกาย โดยผู้สูงอายุที่มีอาการมือสั่นจำนวนมากมีสาเหตุมาจากโรคพาร์กินสัน(Parkinson's disease)  แต่สาเหตุที่พบได้บ่อยสุด คือโรคสั่นที่ไม่ทราบสาเหตุ (Essential Tremor)

วันนี้เรามาทำความเข้าใจและหมั่นสังเกตอาการสั่นจากสาเหตุดังกล่าวกันดีกว่าค่ะ

+โรคสั่นไม่ทราบสาเหตุ (Essential Tremor)

หรือเรียกว่า Essential Tremor มีชื่อย่อว่า ET เป็นอาการที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทส่วนกลาง คาดว่ามีความเกี่ยวข้องกับสมองน้อยที่เรียกว่า Cerebellum (ซีรีเบลลัม) ซึ่งเป็นส่วนที่ทำหน้าที่ควบคุมการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติจึงเกิดอาการสั่น สาเหตุส่วนใหญ่มาจากพันธุกรรม คือมีความผิดปกติของยีนส์ที่ทำให้เกิดโรค โดย 50% ของผู้ป่วยมักมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคนี้ด้วยเช่นกัน

ในส่วนของอาการสั่นโดยไม่ทราบสาเหตุหรือโรค ET สามารถเกิดได้กับกลุ่มคนทุกช่วงอายุ ช่วงเวลาที่เกิดอาการสั่นในกลุ่มของโรค ET คือจะสั่นในขณะที่เคลื่อนไหวหรือยกมือขึ้น เช่น สั่นขณะที่กำลังจะถือแก้วน้ำ สั่นขณะที่กำลังจะถือช้อนตักข้าว เป็นต้น แต่ถ้าหากอยู่นิ่งๆ จะไม่เกิดอาการสั่นในผู้ป่วยกลุ่มนี้

+โรคพาร์กินสัน  (Parkinson's disease)

พบได้บ่อยในผู้ที่มีอายุเกิน 50 ปีขึ้นไป และจะพบได้มากขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุ โดยเฉพาะผู้สูงวัยที่อายุ 70 ปีขึ้นไป  โรคนี้ส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับความชราภาพของสมอง ซึ่งพบว่าเซลล์สมองส่วนที่สร้างโดพามีน (Dopamine) ที่มีชื่อว่า “เซลล์ประสาทสีดำ” (Substantia nigra) ซึ่งเป็นสมองส่วนควบคุมการเคลื่อนไหวที่อยู่ในส่วนลึกของก้านสมองมีการตายและลดจำนวนลง เป็นเหตุทำให้สมองพร่องสารโดพามีนที่ทำหน้าที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย ทำให้ร่างกายเกิดอาการสั่น เกร็ง เคลื่อนไหวช้า และสูญเสียการทรงตัว

อาการสั่นจากโรคพาร์กินสัน มักเริ่มที่มือข้างใดข้างหนึ่งก่อนเสมอ โดยส่วนใหญ่จะเริ่ม ที่นิ้วมือ ร่วมกับอาการเคลื่อนไหวที่ช้า หรือเกร็งของมือที่มีอาการสั่นในข้างนั้น หรือทางการแพทย์เรียกว่า Tremor at rest

สังเกตได้ชัดตอนที่ผู้สูงอายุอยู่เฉยๆ ไม่ได้ใช้มือข้างนั้นๆ ทำงาน ทำให้ตอนช่วงแรกๆ ผู้สูงอายุเองอาจไม่รู้ว่าตนเองสั่น แต่อาการสั่นนั้นมักถูกสังเกตได้จากคนใกล้ชิด เช่น เมื่อใช้มือข้างนั้นๆ หยิบของ

ข้อสังเกตเฉพาะอีกอย่าง คือ เมื่อผู้สูงอายุนั้นยกมือ ที่สั่นขึ้นมาค้างไว้สักช่วงหนึ่ง อาการสั่นหายไปช่วงสั้นๆ และอาจกลับมาใหม่ให้เห็นชัดมากขึ้น อาการนี้เราเรียกในทางการแพทย์ว่า Re-emerging tremor

นอกจากนี้ยังสามารถเกิดขึ้นที่ส่วนอื่นของร่างกายร่วมกับมือได้ด้วย รวมถึงอาการสั่นที่ริมฝีปากล่าง

ซึ่งข้อแตกต่างระหว่างอาการสั่นระหว่างโรค ET และโรคพาร์กินสัน คือ ถ้าหากผู้สูงวัยเป็นโรคพากินสันจะเกิดอาการสั่นขณะอยู่นิ่งๆ แต่ในกลุ่มโรค ET จะสั่นเมื่อเคลื่อนไหวหรือยกมือขึ้น แต่ที่ทั้งสองโรคนี้มีลักษณะเหมือนกันก็คือการสั่นเมื่อรู้สึกเครียด ตื่นเต้นหรือตกใจ หากผู้สูงวัยมีอาการสั่นข้างเดียว ขณะอยู่เฉย อาการจะกลับมาใหม่ตอนยกมือค้าง ร่วมกับอาการสั่นเวลาเดิน ให้สงสัยว่าเป็นโรคพาร์กินสันไว้ก่อนเลย ผู้สูงวัยที่มีอาการเหล่านี้ควรรีบปรึกษาแพทย์

อย่างไรก็ตามผู้สูงวัยควรพยายามทำความเข้าใจ ยอมรับและปรับตัวเพราะโรคดังกล่าว มีสาเหตุมาจากความเสื่อมถอยของร่างกายตามธรรมชาติ ซึ่งจะทำให้สุขภาพจิตของผู้สูงวัยดีขึ้นอีกด้วย

ขอบคุณแหล่งข้อมูล

https://goo.gl/Vdm9JW

www.thaihealth.or.th

#อาวุโสโซไซตี้ #คนสูงอายุ #สูงวัย #สุขภาพคนสูงอายุ #อาวุโส

 

Follow Line@: @happyseniorclub หรือ http://bit.ly/2j0bymq

Follow Facebook: http://bit.ly/2jzRPy1

WebSite: www.awusosociety.com

AWUSO SOCIETY - THAILAND

+66 81 969 5665

Bangkok, Thailand

©2017 AWUSO SOCIETY BY HAPPY SENIOR CLUB (THAILAND)